Thực tế dễ dàng thấy, kiếm một tấm bằng khá giỏi bây giờ có rất nhiều cách , rất nhiều con đường , cả tốt và xấu , cả minh bạch và không minh bạch . Nhiều bạn bỏ bê học hành , không đi học , học hành lớt phớt nhưng bằng vẫn đẹp, điểm vẫn cao , nhiều bạn học lực trung bình nhưng khi ra trường lại cầm trên tay tấm bằng lại khá giỏi , các bạn đó có thể do quay cóp trong thi cử , đi thày để qua môn .... Đây chính là điều bức xúc của nền giáo dục nước ta , là những vấn đề còn tồn tại trước mắt mà chưa có cách giải quyết trệt để . Tấm bằng không đánh giá đúng được năng lực thực sự của người học. Ngoài ra, kinh tế đi xuống trong mấy năm gần đây, các doanh nghiệp phải co hẹp quỹ lương trong khi lượng sinh viên ra trường mỗi năm đều rất đông nên sẽ xuất hiện hiện tượng chọn lọc và đào thải, khiến chuyện tìm việc làm trở nên khó khăn đối với các tân cử nhân. Trong khi đó nhiều bạn chỉ học trung cấp lại được trọng dụng và làm được việc , những bạn đó hành trang vào đời chỉ là tấm bằng trung cấp không có nhiều "giá trị" nhưng bù lại , các bạn lại có nguồn kinh nghiệm dồi dào do được làm việc va chạm sớm . Bằng cấp và kinh nghiệm , có thể nói , đều quan trọng , nhưng tai thời điểm hiện tại , kinh nghiệm có thể coi là quan trọng hơn khi làm việc .

Xác định được giá trị của 2 yếu tố trên, các bạn sinh viên có thể thấy được các bạn đang thiếu về thứ gì. Bằng đẹp có thể dễ kiếm nhưng kinh nghiệm của riêng bản thân mình thì không phải là chuyện giản đơn. Đó là cần sự phấn đấu cao, quyết tâm theo đuổi điều mình đam mê ở các bạn. Tại sao bạn yêu thích nghề bếp lại ngậm ngùi đi học ngành kinh tế, yêu sư phạm mầm non lại đi học kế toán, trong khi bạn có thể học ngay một khóa trung cấp sư phạm mầm non để trở thành một cô giáo dạy trẻ…

Vậy bằng cấp hay kinh nghiệm ? cái nào quan trọng và cần thiết hơn ? đây là câu hỏi được rất nhiều bạn sinh viên và cả những nhà tuyển dụng đặt ra . Trong thời buổi cơ chế thị trường như hiện nay , thật khó để có thể trong thời gian ngắn mà chúng ta vừa có thể có bằng cấp vừa có thể có kinh nghiệm . Những bạn có bằng cấp trong tay đều phải trải qua 4 năm dài đằng đẵng mài đũng quần trên ghế nhà trường , còn những bạn đi làm bươn trải từ sớm thì hầu như lại không có bằng cấp .

Ngoài lý do mất cân bằng cung – cầu trên thị trường lao động, nguyên nhân khiến nhiều tân cử nhân có bằng đẹp, thậm chí thủ khoa , á khoa , bằng giỏi không tìm được công việc tốt là bởi họ chưa tự đánh giá được chính bản thân mình đang ở nấc thang nào của sự nghiệp và “hét” mức lương rất cao. Trong khi đó, các doanh nghiệp cần người có thể hoàn thành công việc với chi phí tiền lương hợp lý . 1 số ngành đặc thù như giáo viên mầm non thì thậm chí không cần bằng cấp quá cao , chỉ cần bằng trung cấp mầm non là có thể làm được việc ngay .

Bằng cấp là quan trọng , nhưng kinh nghiệm làm việc , cách xử lý công việc cũng là yêu cầu không thể thiếu cho hành trang để các bạn lập nghiệp , hãy tự cân bằng và sáng suốt trên con đường đi của bản thân .